Ondernemersklankbord

Plastic rietjes, borden en ander wegwerpplastic verboden

Vanaf 3 juli mag u bepaalde producten van wegwerpplastic niet meer verkopen. Zoals borden, bestek en rietjes. Lees welke regels voor wegwerpplastic gaan gelden.

Vanaf 3 juli mag u als producent of importeur bepaalde producten van wegwerpplastic niet meer op de markt brengen. Bijvoorbeeld bestek, borden en rietjes. Bestaande voorraden mag u nog wel verkopen als u een winkel, groothandel of horecagelegenheid heeft. Lees hier welke regels er voor wegwerpplastic gaan gelden.

Waarom maatregelen tegen wegwerpplastic?

Plastic heeft veel handige eigenschappen. Maar er komt steeds meer plastic afval in zee terecht (plasticsoep). Vissen en andere zeedieren kunnen hier ziek van worden. Met de nieuwe SUP-richtlijn (Single Use Plastics) wil de Europese Unie de plasticsoep daarom verminderen. De regels gaan over de producten die het meest op de Europese stranden aanspoelen. En waar al goede, betaalbare alternatieven voor zijn.

Infographic met een tijdlijn. Alle getoonde informatie is in het artikel te vinden.

Verbod op wegwerpproducten

Deze producten van wegwerpplastic mag u vanaf 3 juli 2021 niet meer op de markt brengen in de EU-lidstaten. Dit geldt als het product geheel of gedeeltelijk uit plastic bestaat.

  • borden
  • bestek
  • roerstaafjes
  • rietjes - met uitzondering van rietjes die zijn aangemerkt als medisch hulpmiddel
  • wattenstaafjes - met uitzondering van wattenstaafjes die zijn aangemerkt als medisch hulpmiddel
  • ballonstokjes - met uitzondering van de ballonnen voor professioneel gebruik
  • voedselverpakkingen, bekers en drankverpakkingen gemaakt van EPS (piepschuim)
  • alle producten gemaakt van oxo-degradeerbare kunststoffen (plastic dat afbreekt in contact met zonlicht, warmte of buitenlucht)

Twijfelt u of uw product onder het verbod valt? Doorloop de Beslisboom Single Use Plastics van Kennisinstituut Duurzaam Verpakken.

Markering met informatie over plastic

Bij een aantal producten moet u vanaf 3 juli 2021 op het product of op de verpakking een markering drukken. Op de markering staat:

  • in welke afvalbak het product hoort
  • dat er kunststof in zit
  • wat de gevolgen zijn van zwerfafval voor het milieu

Op dit product moet u een markering drukken:

  • wegwerpbekers

En op de verpakking van deze producten moet u een markering drukken:

  • vochtige doekjes
  • tampons en inbrenghulzen voor tampons
  • maandverband
  • tabaksproducten met filters en losse filters voor tabaksproducten

Gebruik de standaard markeringen. U vindt de standaard markeringen in verschillende talen op de website van de Europese Commissie.

Bij producten die u voor 4 juli 2022 op de markt brengt mag u de markering ook met een sticker op het product of de verpakking aanbrengen. Daarna moet u de markering rechtstreeks op het product of de verpakking drukken.

Verantwoordelijkheid voor producenten

Voor een aantal producten gaat een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) gelden. Dat betekent dat u als producent meebetaalt aan het inzamelen van het afval en het opruimen van zwerfafval. De UPV gaat vanaf 5 januari 2023 stapsgewijs in. De regeling wordt nog verder uitgewerkt.

UPV vanaf 5 januari 2023:

  • Tabaksproducten met filters
  • Eenpersoons voedselverpakkingen
  • Wegwerpbekers
  • Zakjes en wikkels
  • Lichte plastic draagtassen
  • Drankverpakkingen

UPV vanaf 31 december 2024:

  • Ballonnen
  • Vistuig
  • Vochtige doekjes

Regels voor flessen en drankverpakkingen

Bij drankverpakkingen moeten de doppen aan de verpakking vast blijven zitten tijdens gebruik. Deze regel gaat in vanaf 3 juli 2024.

Dit geldt niet voor:

  • flessen en drankverpakkingen voor medisch gebruik
  • flessen en drankverpakkingen van meer dan 3 liter

Vanaf 2025: flessen van gerecycled materiaal

  • Vanaf 2025 moet 25% van het materiaal van een PET-fles (polyethyleentereftalaat) bestaan uit gerecycled materiaal.
  • Vanaf 2030 moet 30% van het materiaal van alle flessen gerecycled zijn.

De precieze ingangsdatum van deze regels is nog niet bekend. Het Europees normeringsinstituut werkt nog uit waar de producten precies aan moeten voldoen.

Statiegeld kleine plastic flesjes

Op kleine plastic flesjes wordt vanaf 1 juli 2021 statiegeld ingevoerd. Lees op statiegeldnederland.nl hoe u zich hier als producent of innamepunt op voorbereidt.

Veelgestelde vragen

  • Wat is kunststof?

    Kunststoffen zijn:

    • Alle polymeren die niet van nature voorkomen.
    • Natuurlijke polymeren die chemisch gewijzigd zijn.

    Onder deze definitie vallen ook producten gemaakt van biobased en biologisch afbreekbare plastics. En producten (zoals vochtige doekjes) gemaakt van viscose.

    De Europese Commissie werkt aan een handleiding om te beoordelen of producten van kunststof zijn. Deze handleiding is vanaf juni beschikbaar op Ondernemersplein en op Rijksoverheid.nl.

  • Wat betekent eenmalig gebruik?

    Als een product niet is bedacht, ontworpen of in de handel gebracht om opnieuw te gebruiken. Het is bijvoorbeeld niet stevig genoeg om schoon te maken voor hergebruik. Of het product kan niet in de vaatwasser.

  • Mag ik mijn bestaande voorraden nog gebruiken?

    De producten die vanaf 3 juli 2021 verboden zijn, mag u vanaf dat moment niet meer op de markt aanbieden in Nederland. Bestaande voorraden mag u nog wel verkopen of gebruiken als u een winkel of groothandel heeft. Deze producten zijn namelijk al op de markt gebracht. Ook bestellingen die u al gedaan heeft, vallen onder bestaande voorraad.

    Er is geen einddatum waarop uw bestaande voorraden op moeten zijn. U moet wel kunnen aantonen dat het om bestaande voorraad gaat. Bijvoorbeeld met een bestellijst of factuur.

    Bent u importeur of producent? Dan geldt voor uw voorraad na 3 juli 2021 de wettelijke maatregelen. Deze voorraad is op dat moment namelijk nog niet op de markt aangeboden.

    Wat betekent op de markt brengen?

    Twijfelt u of u een product uit uw voorraad voor het eerst op de markt aanbiedt? De Blauwe Gids van de Europese Unie legt in hoofdstuk 2.2 uit wat op de markt brengen betekent. Let op: in de blauwe gids gaat het om op de EU-markt aanbieden. Bij deze wetgeving gaat het om op de markt aanbieden van de lidstaat.

  • Ik verkoop plastic bekers, mag dat?

    Ja, u mag plastic wegwerpbekers verkopen. De bekers moeten wel een verplichte markering hebben. De markering maakt duidelijk dat de beker van kunststof is en niet in het milieu thuishoort.

    Vanaf 5 januari 2023 geldt een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid voor plastic wegwerpbekers. Dat betekent dat u meebetaalt aan het inzamelen van de bekers en het voorkomen van zwerfafval.

    Ook neemt de overheid de komende jaren extra maatregelen tegen het gebruik van plastic wegwerpbekers en maaltijdverpakkingen. De overheid werkt deze maatregelen nog uit.

    Wegwerpbekers van piepschuim (EPS) of oxo-degradeerbare plastics zijn wel verboden vanaf 3 juli 2021.

  • Mijn wegwerpproduct bestaat maar deels uit plastic, mag dat?

    De wetgeving geldt ook voor producten die voor een deel van plastic zijn gemaakt. Bijvoorbeeld omdat ze een plastic coating hebben. Check welke maatregelen voor het product gelden als het voor een deel uit plastic bestaat.

  • Mijn wegwerpproduct is van gerecycled plastic, mag dat?

    De wetgeving geldt ook voor wegwerpproducten die van gerecycled plastic zijn gemaakt. Plastic recyclen is goed voor het milieu. Door hergebruik stoot u minder CO-2 uit. Maar ook gerecycled plastic wordt niet afgebroken in de natuur. De problemen die het veroorzaakt in de natuur en in zee zijn daarom hetzelfde als bij gewoon plastic. Kijk dus ook bij gebruik van gerecycled plastic welke maatregelen voor het product gelden.

  • Geldt de wetgeving ook voor bioplastics?

    De wetgeving geldt ook voor wegwerpproducten die van bioplastics (biobased of biologisch afbreekbaar) zijn gemaakt. Er zijn veel soorten bioplastics. Bijvoorbeeld plastic gemaakt van mais, graanstengels of suikerriet. Het kan beter zijn voor het milieu om niet-fossiele grondstoffen te gebruiken. Maar bioplastics breken niet snel genoeg af in de natuur. Zwerfafval van bioplastics veroorzaakt daarom dezelfde problemen als gewoon plastic.

    Verbod oxo-degradeerbare kunststof

    Alle producten van oxo-degradeerbare kunststof zijn verboden na 3 juli 2021. Deze producten lijken biologisch afbreekbaar. Dit is niet zo. Als het plastic in contact komt met zuurstof en zonlicht, breekt het in kleine stukjes af. Deze microplastics komen in de natuur terecht en zijn zeer schadelijk.

  • Welke alternatieven zijn wel toegestaan?

    Als alternatief kunt u kiezen voor herbruikbare producten. Deze zijn bedoeld en gemaakt voor hergebruik. Of u kiest voor wegwerpproducten zonder kunststof.

    Wegwerpproducten die wel zijn toegestaan, zijn gemaakt van:

    • papier
    • hout
    • andere natuurlijke materialen zonder toevoegingen (additieven) of chemische wijzigingen

    Deze producten moeten wel voldoen aan alle andere Europese producteisen. Let goed op de regels voor voedselcontactmaterialen. Materialen die bedoeld zijn om met voedsel in contact te komen moeten voldoen aan strengere hygiënevoorwaarden.

    Sommige producten van biobased materialen lijken door de natuurlijke grondstof niet op kunststof, maar zijn het wel. U mag alleen producten gebruiken die helemaal uit natuurlijke polymeren bestaan. In de praktijk worden er voor bioplastics altijd additieven gebruikt. Daarom vallen ze ook onder de wetgeving voor wegwerpplastic.

    Er zijn ook producten van waterafstotende papier op de markt. Laat u informeren of een product aan de producteisen voor voedselcontactmaterialen voldoet.

    Twijfelt u of een product is toegestaan als alternatief? Het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV) kan u informeren over materialen voor verpakkingen. Op KVK.nl leest u over ondernemersinitiatieven om herbruikbare producten te gebruiken.

    Plastic servies met bamboe verboden

    De verkoop van plastic servies met bamboe als vulmiddel is niet toegestaan. Lees meer over bamboe servies.

  • Moet de markering op het product zelf of alleen op de verpakking?

    Bij drinkbekers drukt u de markering op elke drinkbeker. Bij de tabaksproducten en hygiëneproducten drukt u de markering op de (primaire) verpakking. Op verpakkingen kleiner dan 10 cm2 hoeft u geen markering te zetten.

  • Is er een standaard markering die ik moet gebruiken?

    Ja. U vindt de standaard markeringen in verschillende talen op de website van de Europese Commissie. U drukt de markering in de taal van de lidstaat waar het product op de markt komt. Dit kunnen ook meerdere lidstaten en meerdere talen zijn.

  • Mijn kartonnen bekers hebben een plastic coating. Moet ik dan ook een markering drukken?

    Ja. Het product is namelijk deels gemaakt van kunststof.

  • Ik heb een vraag die hier niet bij staat, waar kan ik terecht?

    Heeft u vragen over de SUP-wetgeving? Mail uw vraag naar SUP@minienw.nl van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Of bel naar de Helpdesk Afvalbeheer van Rijkswaterstaat.

Deze content is geplaats door:

Contact:

Rijkswaterstaat Helpdesk afvalbeheer
Afvalbeheer@RWS.nl

Telefoonnummer(s):

Rijkswaterstaat helpdesk afvalbeheer

088 7977102

Links:

Website helpdesk Afvalbeheer

https://www.afvalcirculair.nl/onderwerpen/linkportaal/helpdesk-afvalbeheer/

Forums: