WHOA: faillissement voorkomen met een schuldenakkoord

Is je bedrijf op zich levensvatbaar, maar kun je je schulden niet meer allemaal betalen? Dan kan de WHOA (Wet homologatie onderhands akkoord) een faillissement voorkomen. Homologatie betekent dat de rechter het akkoord goedkeurt. Onderhands betekent dat je het akkoord buiten een faillissement om sluit.

Een advocaat of herstructureringsdeskundige helpt je met de procedure tot zo’n akkoord. Stichting Ondernemersklankbord (OKB) helpt je met de voorbereiding van de procedure en met het behouden van overzicht.

Wat is de WHOA?

De WHOA is sinds 1 januari 2021 onderdeel van de Faillissementswet. Met de WHOA kan een bedrijf met schulden een akkoord sluiten met zijn schuldeisers. Keurt de rechter dat akkoord goed? Dan moeten ook de schuldeisers die tegen stemden zich eraan houden. Omdat schuldeisers zich er ook tegen hun zin aan moeten houden, heet het ook wel een dwangakkoord.

Voor wie is de WHOA bedoeld?

Of je een akkoord in het kader van de WHOA kunt afsluiten, hangt af van drie voorwaarden:

• Je hebt een onderneming, zoals een eenmanszaak, vof of bv
• Je kunt je schulden redelijkerwijs niet meer betalen
• Je bedrijf heeft na het akkoord genoeg inkomsten om door te gaan

Voor privéschulden die je hebt buiten je onderneming om, geldt de WHOA niet. Via de WHOA kun je je bedrijf ook gecontroleerd beëindigen met een liquidatieakkoord. Dat kan alleen als je schuldeisers daarmee niet slechter af zijn dan bij een faillissement.

Hoe werkt een WHOA-traject?

Een WHOA-traject steekt zo in elkaar:

1. Je dient een startverklaring in, een melding bij de rechtbank dat je aan een akkoord werkt. Daarmee start de procedure en kies je voor een openbare of besloten behandeling.
2. Eventueel vraag je een afkoelingsperiode aan, waarin schuldeisers geen beslag mogen leggen.
3. Je deelt je schuldeisers in klassen met dezelfde soort rechten.
4. Je stelt een conceptakkoord op.
5. Elke klasse stemt apart en is akkoord als de voorstemmers samen minstens twee derde van de schuld in die klasse vertegenwoordigen. Wie veel tegoed heeft, weegt dus zwaarder.
6. Stemt niet iedereen in? Dan vraag je de rechter om homologatie.
7. Na goedkeuring geldt het akkoord voor alle betrokken schuldeisers.

Bij deze stappen zijn verschillende partijen betrokken, en elke partij heeft een eigen rol. Dit zijn de belangrijkste:

Wat kost een WHOA-traject?

Je betaalt griffierecht aan de rechtbank en je betaalt een advocaat of herstructureringsdeskundige. Daarnaast kost het tijd om je schuldeisers te informeren. Hoeveel griffierecht je betaalt aan de rechtbank voor een WHOA-zaak, vind je op de website van de Raad voor de Rechtspraak.

Het WODC (Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum), het onderzoeksinstituut van het ministerie van Justitie en Veiligheid, liet de WHOA evalueren. De wet werkt in grote lijnen goed, maar kleine bedrijven kennen de regeling vaak niet of vinden hem te duur. Daarom is het griffierecht per 1 juli 2025 verlaagd, zodat de WHOA voor iedereen bereikbaar is. Wie goed voorbereid naar een adviseur gaat, bespaart tijd en kosten.

WHOA of een andere oplossing?

Meestal is een minnelijke regeling de eerste stap. Je legt je schuldeisers dan zelf een voorstel voor, bijvoorbeeld een deel van de schuld betalen tegen kwijtschelding van de rest, of een langere betaaltermijn. Daar komt geen rechter bij, dus het is sneller en goedkoper dan een WHOA-traject.

De WHOA werkt daarbij als stok achter de deur: schuldeisers werken eerder mee als ze weten dat een dwangakkoord mogelijk is.

De WHOA is de oplossing als niet alle schuldeisers meewerken, maar je bedrijf wel levensvatbaar is. Na goedkeuring door de rechter geldt het akkoord voor iedereen, en je bedrijf gaat door of stopt gecontroleerd.

Is je bedrijf helaas niet meer levensvatbaar, maar zijn er nog bezittingen om schulden mee af te lossen? Dan kun je je bedrijf verkopen om geld op te halen. Die beslissing neem je zelf.

Blijft er bij een dreigend faillissement geen andere uitweg over? Dan spreekt de rechter het faillissement uit en neemt een curator de afwikkeling over.

Waar helpt een adviseur je bij als je bedrijf in zwaar weer zit?

Voor een WHOA-procedure heb je een jurist nodig. OKB voert daarom zelf geen procedure en geeft geen juridisch advies. Wel helpt een adviseur je als je bedrijf in zwaar weer zit. Samen krijg je je cijfers op een rij, breng je je schuldeisers en hun posities in kaart en kijk je of een minnelijke regeling haalbaar is. Zo ga je goed voorbereid naar een advocaat of herstructureringsdeskundige die je verder helpt met een WHOA-procedure.

Veel ondernemers wachten te lang met hulp zoeken. Dat doen ze vaak pas als het vijf voor twaalf is. Hoe eerder je erbij bent, hoe groter de kans op een oplossing. Lopen de achterstanden op? Dan zijn er steeds minder opties.

Wil je eerst rustig je situatie op een rij zetten met een ervaren oud-ondernemer? Plan dan een gratis kennismakingsgesprek.

Veelgestelde vragen over de WHOA

Wat is een herstructureringsdeskundige?

Een herstructureringsdeskundige is een onafhankelijke professional die de rechtbank op verzoek aanwijst om het akkoord voor te bereiden en aan de schuldeisers voor te leggen. Ook schuldeisers kunnen daarom vragen. Jij houdt de leiding over je bedrijf.

Hoe lang duurt een WHOA-procedure?

Hoe lang een WHOA-procedure duurt, hangt af van het aantal schuldeisers en je voorbereiding. Een afkoelingsperiode is tijdelijk en te verlengen. Na een verzoek om homologatie plant de rechter op korte termijn een zitting en neemt een beslissing.

Geldt de WHOA ook voor een eenmanszaak of zzp’er?

De WHOA geldt ook voor een eenmanszaak of zzp’ers, als het om zakelijke schulden gaat en het bedrijf levensvatbaar is.

Wat gebeurt er met mijn personeel bij een WHOA-akkoord?

Voor je personeel verandert er bij een WHOA-akkoord niets. Hun arbeidsovereenkomst blijft gelden en jij blijft als werkgever loon en bijbehorende kosten betalen. Ook het achterstallig loon valt buiten het akkoord. Reorganiseren kan alleen via het gewone arbeidsrecht.

Is een WHOA-procedure openbaar?

Of je WHOA-procedure openbaar is, kies je zelf bij de startverklaring. Kies je voor een besloten procedure, dan komt de procedure niet in het insolventieregister. Dit is het openbare register van de Rechtspraak waarin faillissementen staan. Klanten en leveranciers zien dan niets over je procedure.

Kan ik de WHOA zelf regelen zonder advocaat?

Een deel van de WHOA regel je zelf zonder advocaat, zoals het opstellen van de startverklaring en het voorbereiden van het akkoord. Het verzoek om homologatie moet een advocaat indienen. In de praktijk doorloop je de procedure vrijwel altijd met een adviseur.